Lady Gaga - Bad Romance - III

21/07/10 03:11 Şurada dosyalandı: Medya | Muzik

Bu yazının ilk bölümünü okumak için burayı tıkla

Okumaya devam etmeden önce şu iki yazıyı görmeni isterim:

Bu yazı toplam 3 parçadan oluşuyor. Yazının tamamını, aşağıdaki bağlantıyı tıklayarak, PDF biçiminde bilgisayarına indirebilir, internet bağlantısına ihtiyaç duymadan, dilediğin yerde okuyabilirsin:

Lady Gaga - Bad Romance

Bu sahneyi tam olarak kavramakta güçlük çekiyorum.

Lady Gaga, sol eliyle bir şeye dur diyor gibi. Bir bakıma yayaların yürümesi için arabaları durduran bir trafik polisi ya da moda polisi gibi.

Diğer yandan metal kıyafet ve robotik çağrışım, yine Metropolis filmine bağlanıyor. (Bkz: Paparazzi) Ayrıca, Gaga’yı çevreleyen halkalar Satürn çağrışımı yapıyor ki önemli bir gezegen :) İnanılmaz bağlantıları var. Kolay yutulur lokma değil. Kendimi hazır hissettiğimde Satürn’le ilgili bir seri yazı yazacağım. Şimdilik hazır değilim :)

Yeşil ve Pullu Kadın

Yukarıdaki sahneyi takiben, yürüyen ayaklar görüyoruz. Trafik polisi benzetmesini yapmamın nedeni bu. Bir yandan da “Yürü, Yürü, Moda, Bebek, Çalıştır onu, Hareket ettir, Çılgın” kelimelerini duyuyoruz.

Böylece yeni bir karakterle tanışıyoruz. Adı Pullu olsun. Saçları sarı. Pullu’nun kıyafeti bir sürüngenin derisini andırıyor. Aynı zamanda tarot kartlarından bildiğimiz budala ya da soytarı karakteriyle de ilişkili sanki. Videonun başlangıcında gördüğümüz Bıkkın’ı hatırlatıyor. Onun da üzerinde soluk yeşil, yılan derisini andıran bir kıyafet vardı. Saçları da sarıydı.

Pullu elinde görünmez bir şey taşıyor gibi. Yani biz göremiyoruz, Pullu dikkatle eline odaklandığına göre, kendisi görebiliyor.

Bana öyle geliyor ki, Bıkkın ve Pullu aynı kişi. Her ne oluyorsa oluyor, hem saç modeli, hem kıyafeti dönüşüyor, parlaklaşıyor ve gözalıyor.

Bu arada...

Alexander McQueen ve Atlantis

Pullu’nun kıyafeti ve ayakkabıları, Alexander McQueen tasarımı. McQueen ilginç bir adammış. “Mış” diyorum çünkü 11 Şubat 2010 tarihinde, evinde ölü bulunmuş. Polis raporlarına göre, bir giysi dolabının içindeymiş, asılmış ve boğularak ölmüş.

Pullu’nun kıyafeti ve ayakkabıları, McQueen’in 2010 bahar ve yaz koleksiyonundan. Bu koleksiyonun adı çok ilginç: Platon’un Atlantisi.

Platon, felsefenin gelişimi açısından son derece önemli bir isim. Özellikle, ideal devletin nasıl olması gerektiğini tartıştığı Devlet isimli kitabı ünlüdür.

Atlantis, hepimizin bildiği, doğal afetler sonucu yok olan, ama kimsenin de varlığını ispatlayamadığı bir yer. Atlantis’le ilgili bilgilerin kaynağı Platon (Eflatun). Timaeus & Critias kitabında, Atlantis’ten bahsediyor.

Atlantis, Atlas’ın Adası demek. Atlas, klasik Yunan Mitolojisinde yer alan önemli tanrılardan biri. İnsana ateşi ya da ışığı armağan eden Prometheus’un kardeşi. Solda görülen Atlas heykeli, New York, Rockefeller Center’ın önünde, anlam dolu bir heybetle yükseliyor. Neden anlam dolu? Mitolojik tanrı kavramı, en tepedeki yöneten sınıfı simgeleyebiliyor ve bir de hepimizin bildiği, Ayn Rand’in ünlü kitabı, Atlas Silkindi var.

Aşağıdaki alıntı, televizyon, sinema, müzik videoları, şarkılar, kısaca medyayla doğrudan ilgili görünüyor. Hele bir de 2.300 senelik bir yazı okuduğumuzu hatırlayacak olursak, daha da ilgi çekici oluyor:

Çobanlar nasıl kavallarıyla sürülerini güderlerse, tanrılar da öyle ama her yaratığın idaresi en kolay yerine odaklandılar ... zihnini kavradılar, uygun gördükleri baştan çıkarma dümenini yerleştirdiler ve böylece tüm ölümlü yaratıklara rehberlik ettiler.

Platon - Timaeus & Critias

Atlantis, Poseidon isimli tanrının hüküm sürdüğü yer. Moda tasarımcısı Alexander McQueen’in, koleksiyonuna Platon’un Atlantisi ismini vermesi, Lady Gaga’nın bu koleksiyondan giyinmesi dikkat çekiyor. Öyle görünüyor ki, insan zihninin ele geçirildiği ve kolaylıkla yönlendirildiği bir yeni düzenin kod adı oluyor Atlantis. Bir diğer kod adı da Brazil, not olarak kenara yazalım :) (Bkz: Moda, Medya ve ayrıca, Televizyon)

Dileyen, Alexander McQueen’in moda gösterisini şuradan seyredebilir. Başlı başına bir yazı konusu bu gösteri. UYARI: Gösteride bir miktar çıplaklık var, işyerinden seyretmek için uygun olmayabilir.

Video analizine geri dönelim :)

Kurbanı Son Görüşümüz

Kurban sonunda çözülüyor ve işbirliği yapıyor. Videoda onu son kez görüyoruz. Neden kendi boğazını sıkıyor?

Yatağa Doğru

Buradan sonrası yatağa gidiyor. Kıyafetler ve danslar da değişmeye başlıyor.

Yeni bir karakterle daha tanışıyoruz. Peşinde bir ayı postu sürüklüyor. Adı Ayı Postu olsun. Baştan aşağı beyazlar içinde. Beyaz saflığı, temizliği ve masumiyeti simgeliyor. Bence buradaki anlamı bekaret.

Neden ayı postu? Hürriyet’te şöyle bir yazı var, başlığı: Bir Ayı Hikayesi. Yazıdan kısa alıntılar yapmak istiyorum:

Ayının binlerce yıl vahşetin, cinsel gücün, kudretin sembolü olarak görüldüğünü…

Bu yüzden ... birçok efsanevi kahramanın güya ayıyla savaşıp zafer kazandıklarını…

Tanrılaştırılmış ayı figürü’nün genç Hıristiyan Kilisesi’nin ‘lanse ettiği’ tek tanrıya rakip olduğunu; uzun süre animist köylülerin ayı-tanrıyı Hazreti İsa’ya ... tercih ettiklerini…

Kilisenin ve Hıristiyan batının, çocuk masallarında bu güçlü ve soylu hayvanı ‘salak, aç gözlü, hırsız’ olarak göstererek ayıya son darbeyi indirdiğini…

Aynı zamanda ayının borsayla ilgili bir anlamı da var, Ekşi Sözlük’e göre Ayı Piyasası şöyle tanımlanıyor:

Gelecek hakkında karamsarlığın ve fiyatların düşeceği beklentisinin hakim olduğu piyasadır. Bu ortamda, kişiler ellerindeki hisse senetlerini gelecekte daha ucuza alabileceklerini düşünerek satarlar.

Boğa piyasası, talebin patlamasıyla borsada fiyatların tırmanışa geçtiği dönemi ifade eder. Ayı piyasası bunun tersidir. Şöyle gelişir:

1. Aşama: Boğa piyasasının son dönemine rastlayan elden çıkarma safhasıdır.
2. Aşama: Panik aşamasıdır. Alıcılar azalır, satıcılar aceleci davranır. İşlem hacmi yüksek oranda artarken fiyatların düşme trendi hemen hemen dikey olur. Panik safhasından sonra uzun süre ikinci bir canlanma dönemi ya da yatay piyasa olur.
3. Aşama: Artık küçük de olsa alışlar başlamıştır. Tüm kötü haberler ortadan kalktığında sona erer.

Piyasa eğilimlerine isim verilirken şöyle bir teoriden bahsedilir: Ayılar karşılarındakine saldırırken pençe sallarlar, bu da aşağı yönlü bir sallama hareketidir. Boğalar ise boynuzları ile saldırırlar, kafalarını yukarıya doğru kaldırıp sallarlar.

Bad Romance klibi, 10 Kasım 2009 tarihinde yayınlanmış. Bu tarihi de kapsayan dönemin bazı ekonomistler tarafından Ayı Piyasası olarak tanımlandığını gördüm. Belki ilgilidir :) diyorum. Daha derin araştırmak isteyenler için: Google

Ha, bu arada, yine Hürriyet’e göre, ayının şöyle anlamları da varmış:

Kıllı göğsü, kapkara bıyıkları ve yağlı göbeğiyle karşınıza dikiliveren birine gay demek kolay mı? Olsa olsa ayı dersiniz. Hiç utanıp sıkılmayın. Evet o hakikaten bir ayı! Yani kıllı, bıyıklı ve göbekli erkekleri seven erkek grubundan...

Ve bir de, ayı, Rusya’yı temsil edebiliyor.

Lady Gaga, “aşkını istiyorum” dediği anda, beyazlar içindeki Ayı Postu karakterini arkadan görüyoruz.

Rus gangster yatağın kenarına tünemiş, olacakları bekliyor.

Kan Kırmızısı

Tekrar “aşkını istiyorum” sözlerini duyduğumuzda Gaga ve dansçıları kırmızılar içinde yerde yatar buluyoruz. Bir canlanma var. Bana göre burada kırmızı, bekaretle bağlantılı kanı simgeliyor. Dans figürlerini dikkatle incelemeni isterim. Sadece kıyafetler, renk ve ışık değişmiyor, dans figürleri de değişiyor çünkü.

Bu Kadın Neden Ağlıyor?

Lütfen videoyu aç ve dördüncü dakikadan itibaren dikkatle seyret. Yukarıdaki sahne başladığında, Sulugöz’ün beden diline, vücut pozisyonuna ve ritmik hareketlerine çooook dikkat et. Nedense bir acı var, Sulugöz’ün canı yanıyor gibi. Az sonra yaşanacak patlamanın öncesini görüyoruz! Dikkatini verirsen bu ağlama sahnelerinin neden hep yakın plandan alındığını anlayacaksın. Belli bir telkin var. Yukarıdaki sahne ağladığı diğer sahnelerden farklı. Diğer Sulugöz sahneleri aydınlıkken bu sahne karanlık. Neredeyse videonun başlarında gördüğümüz “Bath Haus of Gaga” isimli, mahzeni andıran Rus hamamı kadar aydınlatılmış.

Patlama anı, müzikle de destekleniyor. Müziğin enerjisi yükseliyor. Işık şiddeti artıyor, etraf aydınlanıyor. Ayı Postu’nu alevler içinde görüyoruz.

Bir sonraki sahne yine mahzende.

Acı zevke dönüşmüş gibi sanki. Yukarıdaki sahne 4:38 civarında başlıyor. Beden hareketlerine ve yüzündeki ifadelere dikkat. Cem Yılmaz’ın dediği gibi “asfalt ağladı be!” :)

Sonuç?

Net bir sonuç yok. Kurgusu oldukça karışık bir video seyrettik. Gördüğümüz resimlerin, müziğin ve şarkı sözlerinin bilinçaltı düzeyinde yapacağı etkileri ortaya çıkarmak çok uzun zaman alacak, zorlu bir iş. Buraya kadar aklıma gelenlerin sadece küçük bir bölümünü paylaşabildim ama daha fazla bu video üzerinde düşünmeye devam etmeyeceğim. Psikolojim bozuluyor :) (Bkz: Medyanın Seks Sömürüsü: Müzik)

Bitirmeden önce, Bad Romance videosunu çeken yönetmenin, aynı zamanda I am Legend isimli filmi de yönettiğini not düşeyim. Yani dört buçuk dakikalık Bad Romance videosunu yöneten adam, bayağı işinin ehli bir yönetmen. Hani olur da, Lady Gaga videoları için, “Yahu kardeş, gençler kendi aralarında eğleniyor işte” diyenler olabilir :)

Alejandro analizini görmek için tıkla...