Lady Gaga - Alejandro - III
Bu yazının ilk bölümünü okumak için burayı tıkla
Okumaya devam etmeden önce şu iki yazıyı görmeni isterim:
Bu yazı toplam 3 parçadan oluşuyor. Yazının tamamını, aşağıdaki bağlantıyı tıklayarak, PDF biçiminde bilgisayarına indirebilir, internet bağlantısına ihtiyaç duymadan, dilediğin yerde okuyabilirsin:
Alejandro Türkçe Alt Yazılı
Önce videoyu hatırlayalım:
Alejandro Hikayesi: Baskılanan Kadın
Son tahlilde, artık bir klasik olan, “saf, masum ve iyi bir kız; erkekleri parmağında oynatan içten pazarlıklı ve erkeksi bir kadına dönüşür” hikayesiyle karşılaşıyoruz.
Şu sahneye tekrar bakalım:
Ne kadın, ne adam, ikisi de özgür değil. İplerle bir yere ya da bir kişiye bağlılar. Hareket edemiyorlar. Bir heykel gibi donuk, öylece bekliyorlar. Sadece ipler de değil, bir de rahibe kıyafeti görüyoruz. Hem fiziksel hem manevi anlamda, kadın kıstırılmış ve sindirilmiş durumda.
Sonra rahibe kıyafeti çıkıyor, yerine yine dinsel çağrışımları olan ama daha gevşek, bedeni sıkmayan ve yarı saydam bir başka kıyafet geliyor:
Sol göz kapalıyken, açılmaya başlıyor.
Sol göz beynin sağ lobuna bağlıdır. Başka deyişle, insanın kadınsı özelliklerine.
Sol gözü kapatan sağ el, beynin sol lobuna bağlıdır. Sol lob, beyinde mantık, hesap ve kitap işlemlerinin gerçekleştiği, erkeksi kabul edilen bölgedir.
Bu durumda, kadının, kadınlığını yaşamasını engelleyen, onu hapseden erkek prensip; giysinin kolunda gördüğümüz haç ya da hristiyanlık simgesiyle birleşiyor diyebiliriz. Göz açıldıkça, haç aşağı bakıyor, ya da ters dönüyor.
Özgürleşen Kadın
Lady Gaga, dokuz erkek tarafından yukarı kaldırılıyor. Dokuz rakamı önemli bir simge ve medyada son derece belirgin bir desen oluşturuyor. Şimdilik sadece bu desene dikkat çekmekle yetineceğim.
Özgürleşme süreci devam ederken, kırılma noktası, Gaga’nın tesbihi yutması oluyor.
Böylece dini bağlarını koparmış, bu engellerden kurtulmuş oluyor.
Dönüşüm tamamlanınca, rahibe yanıyor, kül olup yok oluyor. Anka kuşu gibi, kendi küllerinden doğan bir Lady Gaga görüyoruz.
Cinsel Özgürlük
Sonra cinsel özgürlük geliyor ama önce:
Erkekler tarafından itilip kakılıyor, kadın korkuyor, sonra korkacak bir şey olmadığını anlıyor ve zevk almaya başlıyor, işbirliği yapıyor.
Aşağıdaki sahnede, hristiyanlık çağrışımlı yarı saydam elbisesini, kendi isteğiyle çıkarıyor, çıplak kalıyor ve özgürleşiyor. Bununla birlikte, erkeklerin nasıl kendilerini kaybettiklerini de görüyoruz.
Böylece erkekleri nasıl kontrol edebileceğini anlıyor. Dolayısıyla Gaga’nın hayranları da anlıyor :) Anlamasalar bile, mesajlar bilinçaltına ulaşıyor.
Videoda, pek çok hristiyanı tedirgin edecek görüntüler kullanılmasının sebebi; bu yolla mesajları bilinçaltına çapalamak olabilir. (Bkz: Zihin Kontrolü)
Nasıl kasları zorlamadıkça, yani varolana hasar vermedikçe, vücut gelişmiyorsa; aynı şekilde, yeni bir düşünce tohumu ekebilmek için, varolanı bozmak ve ona hasar vermek gerekiyor. Biraz acı çekmedikçe öğrenemiyoruz. Elleri biraz olsun yakacak bir soba, bazen de bir sopa :) gerekli oluyor.
Aşağıdaki sahnede ve ilgili diğer sahnelerde, Lady Gaga’nın dini kıyafetlerinden sıyrıldığını, ve cinselliğini kullanmaktan kaçınmayan tehlikeli, ölümcül bir kadına dönüştüğünü görüyoruz.
Yeni Bir Başlangıç
Lady Gaga, yeni keşfetmekte olduğu güçlerini test ediyor, öğreniyor.
Ve Dönüşüm Tamamlanıyor
Kan kırmızı bir bekaretten, yarı saydam, beyazımsı bir saflığa; oradan çıplaklığa ve hiçliğe; masumiyetin yokoluşuna geliyoruz.
Sonunda; kendini bilen, beğenen, kendiyle barışık, gerektiğinde kendisini başkalarına kullandıran ama bunu aslında erkekleri tuzağa düşürmek, ve onlardan faydalanmak için yapan; siyahlara bürünmüş, kan emen tehlikeli bir dişi vampire dönüşüyor.
Gaga erkekleştikçe, erkekler kadınlaşıyor!
Kendine erkeklerden oluşan bir ordu kuruyor:
Aşağıda, göğüslere yerleştirilmiş namluları görüyoruz. Bir düşünelim, doğuyoruz, annelerimizin göğüslerinden süt emiyoruz. Erkekler birer yetişkin oluyor, ve süt emmeselerde, emme fiili devam ediyor. Bu gözle baktığımızda, dudaklarımızın göğüslerle buluştuğu yerde ne görüyoruz? Süt yerine ne emmiş oluyoruz? Bu çok önemli bir psikolojik detay ve bilinçaltına giden muhtemel mesajlara işaret ediyor.
Fareli Köyün Kavalcısı gibi, tatlı melodileriyle erkeklerin aklını başından alıyor, onları uyutuyor:
Böylece, erkeklerin dünyasında büyük bir zafer kazanıp tahta oturuyor, vampiriçe oluyor:
Yukarıdaki sahnede, sağ arkada görülen iplere dikkat. Lady Gaga’nın nereden nereye geldiğini gösteriyor. Başlangıçta iplerin nasıl gergin olduğunu hatırlayalım. Bu sahnede, Gaga kontrolü eline aldıktan sonra, ipleri gevşemiş görüyoruz.
Muhtemelen, çevre baskısıyla kendini engelleyen genç bir kadının çözülmesi bu.
Genel hatlarıyla öykü böyle ama aslında çoook derin bir psikolojik kurgu var. Bu kurguyu tam anlamıyla ortaya çıkarmak aylar alacak bir çalışma gerektirecektir. Böyle sıkıcı bir çalışma yapmak yerine, farklı müzik videolarını, zaman içinde ve birlikte analiz ederek de detaylara ulaşabiliriz.
Çok Önemli Bir Detay
Yukarıda aktardığım hikaye, karman çorman bir şekilde gelişirken, seyirci, “Ya ne oluyoruz ya? Burada ne anlatılıyor?” karmaşası içindeyken, sessiz sakin, arka planda duran bir ekrandan çeşitli görüntüler yansıtılıyor, bu görüntüler bilinçaltına gömülüyor:
Görüntülerden net bir sonuç çıkarmak, “kesin şudur, budur” demek mümkün değil. Böyle yapmak yerine, sezgilerime güvenerek, ilk aklıma gelen kelimeleri paylaşmak istiyorum.
Sezgilerime göre, ekranda, “Savaş, isyan, başkaldırı, polis, toplumsal huzursuzluk, yağma, asker” kelimeleriyle ilişkilenen bir şeyler oluyor. Sen ne hissediyorsun? Önemli, çünkü bu belli belirsiz resimler bilinçaltına yerleşiyor.
Madonna Benzerliği
Neredeyse baktığım her kaynakta, Lady Gaga’nın bu şarkısının Madonna’yı çağrıştırdığından bahsedilmiş. Ben de aynı fikirdeyim ve rastlantı olmadığına da eminim. Bu benzerlik dikkatle hesaplanmış gibi geliyor bana.
Daha önce çeşitli kereler bahsetmiştim, bugünün sinema ve popüler müzik yıldızları, bir zamanların mabetlerinde ışıldayan tanrı heykelcikleri, ya da putlarıyla aynı görevi görüyor. Mabetlerin yerini de televizyon almış durumda.
Madonna, uzun kariyeri boyunca, sayısız başarılı albüme ve müzik videosuna imza attı. Hayranları da Madonna’yla birlikte, Madonna’yı takip ederek büyüdüler, evlendiler, çoluk çocuğa karıştılar. Yıllar boyunca, Madonna üzerinden aktarılan mesajları çöpe atmak yerine, Madonna’nın mirasını, Lady Gaga gibi yeni ve taze yıldızlarla ilişkilendirmek çok daha akıllı bir hareket olur.
Bakıyorum da, küresel pop müziğin Babil Kulesi sayılabilecek MTV’nin internet sitesinde bile bu benzerliğe dikkat çekiliyor. Demek ki sadece benzetmek yetmiyor, bir de hayranları bu benzerliğe uyandırmak gerekiyor ki geniş ölçekte bir bağlantı kurulabilsin.
Bu arada New York Magazine, Lady Gaga’yı Simpson’s dizisinden bildiğimiz huysuz zengin Mr. Burns’e benzetmiş :) Gaga neyin peşinde, Burns neyin peşinde, şaşırtıcı değil mi? New York Magazine editörünün aşağıdaki resimleri seçmiş olması bile başlı başına şaşırtıcı!
Simgeler ve Desenler
Bu bölüme “Simgeler ve Desenler” adı vermemin bir sebebi var. Pek çok kişinin sandığının aksine, müzik ya da sinema yıldızları, birbirinden bağımsız ve ayrı evrenler değilller ama...
Gösteri dünyası çeşitli pazar katmanlarına ayrılmış durumda. A grubu, B grubunun takip ettiği görsel ve işitsellerden habersiz. Her grup, kendi katmanına yapılan yayınları seyrediyor ya da dinliyor ve çeşitli simgeleri kendine göre yorumluyor. (Bkz: Medyanın Seks Sömürüsü) Oysa bazı simgeler tüm farklı katmanlarda beliriyor ve zaman içinde tekrarlanan bir desen oluşturuyor. Tıpkı bir dantel örgüyü meydana getiren desenler gibi, zihinlere işleniyor.
Bazen simgeler fazlasıyla belirginleşiyor:
Madonna.
Lady Gaga.
Katy Perry. (Bkz: California Gurls)
Arada bir benzerlik var mı? Eminim ki araştırsak daha pek çok örnek bulabiliriz. Katy Perry’nin California Gurls videosunu da analiz etmek istiyorum. Büyük ihtimalle, burada üzerine konuştuğumuz hikayenin, farklı bir izleyici grubuna, farklı renkler, resimler ve çağrışımlarla anlatıldığını göreceğiz.
Şimdilik bu kadar :)
Paylaş:
Sanki İlgili:
blog comments powered by Disqus